Van zorgeloze tijd tot overlevingsstrijd.

Yellowstone Nationaal Park in de VS is even divers als oogverblindend. Geisers en diepblauwe stomende meertjes wedijveren om aandacht met kuddes bizons, enorme edelherten en roedels wolven. Elk seizoen is verschillend en daagt de dierlijke bewoners op steeds weer andere manieren uit. De winter is de moeilijkste tijd. Om die te overleven is het cruciaal voorbereid te zijn op extreme kou en voedselgebrek.

Weinig plekken in de wereld bieden zoveel spectaculaire landschappen als Yellowstone Nationaal Park in de VS. Bossen, bergen, uitgestrekte vlakten en diepe kloven verwelkomen de bezoeker. Maar het fraaie vulkanisme is de echte blikvanger. Een sluimerende vulkaan, slechts enkele kilometers onder de oppervlakte, zorgt voor geisers, hete vulkanische meren en kleurige, borrelende modderpoelen. Een slapend monster dat elk moment brullend kan ontwaken en het halve continent kan wegvagen. Maar ondanks die dreiging gaat de levende natuur te midden van het vulkanische spektakel gewoon haar eigen gang.

Warm bad.

Juist die vulkanische uitspattingen zijn favoriet bij de kleinste bewoners van het gebied. Miljarden bacteriƫn bevolken de geisers en poelen. Zij zijn het hele jaar door verzekerd van een warm bad en groeien ongestoord op alles wat in het hete water ligt: zand, keien, afgevallen blaadjes en takken zijn allemaal bedekt met een kleurige bacterielaag. De kleur van het bacterietapijt geeft de watertemperatuur aan. De diepblauwe meren zijn het heetst en daar leven kleurloze bacteriƫn die prima gedijen in kokend water. De oranje en bruine soorten voelen zich echter thuis in koeler water, vaak aan de ondiepe randen van hete poelen.

Extreme seizoenen.

De natuur boven water heeft het echter een stuk lastiger dan de microben in hun natuurlijke jacuzzi. Extreme seizoenen maken overleven een hele uitdaging. Gloeiendhete zomers en ijskoude winters wisselen elkaar af en de dierlijke bewoners moeten zich iedere keer weer aanpassen aan de nieuwe situatie.

Het voorjaar is een relatief onbezorgde tijd met volop voedselrijk gras. Dit is het seizoen waar de zorg voor de nieuwe generatie alle aandacht vraagt. Kuddes bizons en hun speelse, lichtbruine kalveren vullen de golvende grasvlakten. Witte pelikanen bouwen hun nesten op kleine eilanden, veilig voor roofdieren. De edelhert-hinden houden hun gevlekte jongen goed in de gaten, want de coyotes zijn altijd op zoek naar een mals hertenkalfje. Maar niet iedereen is druk met zorgen. Mannetjesherten liggen lui te herkauwen. Hun bastgewei, levend bot, omhuld met zacht behaarde huid, groeit elk jaar opnieuw aan. Pas aan het einde van de zomer is het gewei volgroeid en bruikbaar om rivalen mee te lijf te gaan in de paartijd.

Flinke reserve.

In september maakt de zomer plaats voor de herfst. Een drukke periode. Grizzlyberen eten zich vol: voldoende vet is essentieel om de lange winterslaap te overleven. Edelherten maken zich op voor de paartijd. Met dikke wintervachten, volgroeide geweien en een flinke vetreserve gaan de mannetjes de confrontatie met rivalen aan om de gunst van de vrouwtjes te winnen. Maar de eerste nachtvorst is een voorbode van de naderende winter, die als een onzichtbare dreiging in de lucht hangt.

Overlevingsstrijd.

Ondanks de kou is de winter in Yellowstone een magische periode. Een dikke laag sneeuw bedekt dan het landschap en temperaturen tuimelen ver onder nul. In die ijzige kou vormen de geisers en warmwaterbronnen een bizar contrast met de omringende bevroren wereld. Uit de sneeuw stijgen stoomwolken van de onderliggende thermale bronnen in de ijzige lucht op. Maar verder overheerst de stilte. Het is alsof de natuur voor een aantal maanden haar adem inhoudt. Veel dieren zijn weggetrokken of zijn in winterslaap. Maar anderen zijn minder gelukkig en moeten de confrontatie met de winter aangaan. Alleen de best voorbereide dieren, die met voldoende vetresreves, overleven deze heftige periode.

Winter is echter het favoriete seizoen van de wolf. Terwijl de meeste dieren een ware overlevingsstrijd voeren, zijn dit gouden tijden voor deze intelligente rovers. Hun grote voeten zijn effectieve sneeuwschoenen, maar hun prooien zakken weg in de sneeuw en zijn daardoor veel minder mobiel: de tafel van de wolven is rijk gedekt. Op het menu staan vooral edelherten, maar de wolven hebben ook geleerd bizons te verschalken. Als na ruim vijf maanden de winter zijn ijzige grip op het landschap langzaam laat glippen, begint met de komst van het voorjaar de cyclus weer helemaal van voren af aan.

Hans Wolkers.

Wetenschapper en wetenschapsjournalist, heeft tientallen wetenschappelijke en enkele honderden populairwetenschappelijke publicaties op zijn naam staan.

Deel dit artikel.

Volgend artikel:

Binnenkort op de weg: zonne-energie.