Het lijkt wel twee keer per jaar kerst.

Interview met Douwe Draaisma, psycholoog, hoogleraar in de geschiedenis van de psychologie aan de Rijksuniversiteit Groningen en (bestseller) auteur van o.a. ‘Waarom het leven sneller gaat als je ouder wordt’ (2001).

Je geheugen is de spil.

‘Je persoonlijkheid, intelligentie en je waarnemingen zouden niet bestaan als je geen geheugen had. Het is de spil van alle psychologische processen. Voor mij als psycholoog dus erg interessant.’

Ons leven begint met geheugenverlies.

‘Het gekke is dat we van de eerste drie jaar bijna niets weten. Daarna blijft het geheugen zich ontwikkelen. Als je twintig bent, werkt het echt anders dan bij een ouder iemand.’

Vragen stellen.

‘Ik houd van vragen over psychologische ervaringen, ook als een meetbaar antwoord onmogelijk is. Zoals: hoe ontstaat een déjà vu? Trekt in doodsnood echt de film van je leven voorbij? Of: Waarom gaat het leven sneller als je ouder wordt?’

Tijdillusies.

‘Halverwege de veertig gaan veel mensen het ervaren: de tijd vliegt voorbij. Het lijkt wel twee keer per jaar kerst, zeggen ze. Een interessante tijdillusie. We kennen ze allemaal, tijdillusies. De terugweg lijkt altijd korter dan de heenweg.’

Je geheugen wordt minder.

‘Maar waarom lijkt de tijd sneller te gaan voor ouderen? Je tijdsbesef heeft te maken met wat je beleeft en hoeveel je daarvan opslaat. Wordt het geheugen minder, onvermijdelijk als je ouder wordt, dan sla je minder op.’

Meer boeken van Douwe Draaisma:

Eerste-keer-ervaringen.

‘Bovendien is je geheugen niet echt geschikt voor routinegebeurtenissen. De eerste-keer-ervaringen, die onthouden we. En die komen nou eenmaal meer voor aan het begin van je leven. Ouderdom betekent vaak meer herhaling.’

Op zoek naar het geboortehuis.

‘Interessant is “het reminiscentie-effect”. De associaties van veel zestigers gaan steeds vaker terug naar de periode tussen hun 15e en 25e. Een indrukwekkend boek, geweldige muziek of mooie ontmoetingen. Eerste-keer-ervaringen. Vaak gaan ouderen dan ook op zoek naar hun geboortehuis of -streek. Of lang vergeten vrienden.’

De biologische klokken.

‘Een derde factor: de biologische klokken in je lichaam die meetbaar langzamer gaan lopen. Zoals hormonale cycli en celdeling. Het is een beetje als op straat: als je motorisch langzamer wordt, lijkt het verkeer steeds sneller te gaan.’

Langer genieten van je pensioen.

‘Wil je dus het gevoel hebben dat je langer geniet van je pensioen, zorg dan voor veel eerste-keer-ervaringen. Een nieuw huis, een nieuwe hobby, bijzondere reizen. Dat helpt echt. Zeker een tijdje.’

Deel dit artikel.

Volgend artikel:

De seizoenen in Yellowstone.