120 jaar geleden voor het eerst.

In 1901 sloot een inspecteur van de Rentenanstalt uit Zürich de eerste polissen af in Nederland. Uit deze kleine dependance van Zwitserlands grootste levensverzekeraar zou Zwitserleven groeien. Wat gebeurde er in 1901 nog meer voor het eerst?

1 januari

Eerste leerplichtwet

In 1901 werden kinderen tussen 5 en 12 jaar voor het eerst verplicht om onderwijs te volgen. Hiermee kwam er een einde aan kinderarbeid in Nederland. De verplichting gold overigens niet voor kinderen van ‘trekkende’ ouders, zoals schippers, zigeuners en kermisvolk.

13 maart

Eerste holding ter wereld

Staalmagnaat Andrew Carnegie verkoopt zijn bedrijf aan J.P. Morgan voor het recordbedrag van $480 miljoen. Nog 9 andere bedrijven worden toegevoegd en zo ontstaat U.S. Steel, de eerste holding ter wereld. En ook nog eens het eerste bedrijf dat meer dan een miljard dollar waard is.

18 mei

Eerste idee voor Internationale Vrouwendag

Tijdens een vergadering van verschillende vrouwenverenigingen kwam Aletta Jacobs, de eerste vrouw die in Nederland werd toegelaten tot de universiteit, met het idee voor Internationale Vrouwendag. Helaas zou het nog 10 jaar duren voordat dit idee werd uitgevoerd.

30 augustus

Eerste stofzuiger

De Engelse uitvinder Huber Cecil Booth verkrijgt het octrooi op de eerste stofzuiger. Zijn Boothmachine leek in niets op de apparaten die wij kennen. Deze stofzuiger woog 50 kilo en werd getrokken door paarden.

3 september

Australische vlag voor het eerst gehesen

Vanaf 1 januari 1901 is Australië niet langer een verzameling Engelse kolonies maar een onafhankelijk land. En dat hoort natuurlijk een vlag te hebben. Daarom schreef de Australische regering een ontwerpwedstrijd uit. Die werd gewonnen door maar liefst 5 identieke ontwerpen.

11 september

Eerste woningwet

In het begin van de 20e eeuw woonden arbeiders in de steden vaak in sloppen. Woningen waren van slechte kwaliteit en hadden amper sanitaire voorzieningen. In de nauwe gangen kwam amper daglicht binnen. Kinderen groeiden op in tochtige zolders en klamme kelderwoningen. De eerste Woningwet moest aan deze misstanden een einde maken. De wet regelde onder meer geldelijke steun van gemeentes en overheid voor de bouw van woningen. 0ok werd het bijvoorbeeld mogelijk om krotten onbewoonbaar te verklaren.

9 december

Het 1e consultatiebureau

Aan het begin van de vorige eeuw was de sterfte onder zuigelingen hoog. Ondervoeding was een van de oorzaken van dit probleem. Daarom richtte men in Frankrijk zogenaamde ‘Gouttes de lait' op; ‘melkkeukens’ waar moeders onder andere hulp kregen bij het geven van borstvoeding. In ons land werd dit initiatief opgepikt door dokter Plantenga. In Den Haag opende hij Nederlands eerste consultatiebureau voor zuigelingen. Een belangrijke stap in de bestrijding van kindersterfte.

12 december

Eerste Trans-Atlantische radiobericht

De beroemde uitvinder Guglielmo Marconi maakte de wereld een stukje kleiner. In 1901 bewees hij dat radiogolven zich niets aantrekken van de kromming van de aarde. Marconi verzond voor het eerst morse-signalen over de Atlantische oceaan, van Cornwall naar Newfoundland, een afstand van zo’n 3.200 kilometer. Daarvoor dacht men nog dat de draagwijdte van radiogolven maximaal 300 km zou zijn. Het eerste bericht was overigens niet langer dan 3 klikken. Het zou tot 1903 duren voordat hij een volledig tekstbericht kon versturen.

12 december

Eerste Nobelprijzen

Alfred Nobel is een van de beroemdste uitvinders uit de historie. En een van de meest succevolle. Toen hij overleed in 1896 had hij een vermogen opgebouwd van 32 miljoen Zweedse kronen. Hij bepaalde in zijn testament dat van de rente elk jaar 5 prijzen moesten worden uitgereikt aan ‘hen die de wereld het meeste nut hebben gebracht’. 5 jaar na zijn dood werden de eerste Nobelprijzen uitgereikt. Henri Dunant, oprichter van het Rode Kruis, kreeg de eerste Nobelprijs voor de Vrede. Wilhelm Röntgen, van de gelijknamige stralen, ontving die voor Natuurkunde.

Deel dit artikel.

Volgend artikel:

Al 120 jaar vooruitkijken.